ขอต้อนรับสู่กลอนแปด ของครูวัลลภ มากมี
บทกลอนทั้งหมดนี้เป็นทรัพย์สินทางปัญญา (ลิขสิทธิ์งานสร้างสรรค์ประเภทวรรณกรรม) ไม่อนุญาตให้นำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่แอบแฝงแสวงหาผลประโยชน์ ยกเว้นการลิงก์เข้าสู่เว็บบล็อกนี้

วันพฤหัสบดีที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2555

กลอนเรารักในหลวง

     กลอนแปดแตกต่างจากกลอนแปดสุภาพ คลิกดู เสียงวรรณยุกต์ของกลอนแปดสุภาพ
     สำหรับเว็บบล็อก "กลอนแปด" นี้จะประกอบไปด้วยกลอนแปดสุภาพ  หัวข้อใหญ่ ดังต่อไปนี้
๑. กลอนแปดสุภาพ กับสิ่งประดิษฐ์ นวัตกรรมตัวอย่างกลอนแปด (หน้าแรกนี้)  
๒. กลอนแปดสุภาพ ส่งเสริมความรักความเข้าใจใน ๓ สถาบันหลักของชาติไทย คือ
    ๒.๑ กลอนแปดสุภาพ ส่งเสริมความรู้และความรักในสถาบันชาติ ด้านมนุษยศาสตร์ ดังต่อไปนี้
          ๒.๑.๗ วันครู
          ๒.๑.๑๒ ๕ อ.
          ๒.๑.๑๓ รถติด
          ๒.๑.๑๖ รัก
     ๒.๒ กลอนแปดสุภาพ ส่งเสริมความรู้และความรักในสถาบันศาสนา มีกลอนธรรมะ ดังต่อไปนี้
     ๒.๓ กลอนแปดสุภาพ ส่งเสริมความรู้และความรักในสถาบันพระมหากษัตริย์ ดังต่อไปนี้

                         รูปในหลวง
หมายเหตุ พระบรมฉายาลักษณ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่แสดงอยู่นี้ ผู้เขียนได้ฉายพระรูปจากปฏิทิน (ประมาณปี ๒๕๕๐) ของธนาคารกรุงเทพ

หมายเหตุ ผู้เขียนเน้นสัมผัสในทุกวรรคโดยแนวการสัมผัสในได้ยึดหลักจากบทกลอนที่เป็น Idol คือ
“น้ำใส ไหลเย็น เห็นตัวปลา”


กลอนแปดสุภาพ  ปรับปรุงแก้ไขเสียงวรรณยุกต์ใหม่ตามหลักของกลอนแปดสุภาพ เมื่อวันเสาร์ที่ ๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ จากกลอนแปดธรรมดาของเดิมที่ผู้เขียนได้เริ่มประพันธ์ไว้เมื่อวันเสาร์ที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕
คลิกดูเสียงวรรณยุกต์ของกลอนแปดสุภาพ
กลอนเรารักในหลวง
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช 
     "เราผองไทย ใจภักดิ์ รักในหลวง
พระองค์ห่วง ปวงราษฎร์ พระบาทท่าน
ทรงศึกษา หาแนว แล้วประทาน
ธ ทรงงาน นานช้า มาสู่ไทย
     อุปถัมภ์ ค้ำชู ศาสนา
พระมหา กรุณา อันยิ่งใหญ่
เสมอภาค หลากชน สนพระทัย
หลอมหัวใจ ให้อยู่ รู้พึ่งพา
     ทศพิธ ราชธรรม นำครองราชย์
ทรงเปรื่องปราชญ์ ฉลาดล้ำ ธรรมรักษา
ศูนย์รวมใจ ไทยถ้วน ล้วนศรัทธา
พระปรีชา มหาราช ของชาติไทย
     พระองค์ทำ ๓๔ โครงการหลวง
พระองค์ห่วง ปวงชน ค้นแก้ไข
ปรับเปลี่ยนแนว แล้วสร้าง อย่างเกรียงไกร
ชีวิตใหม่ ไร้ฝิ่น สิ้นเสพภัย
     พืชเมืองหนาว เข้าแทน แดนปลูกฝิ่น
แปลงผืนดิน ถิ่นเดิม เสริมสดใส
ปศุสัตว์ จัดหนุน สมุนไพร
ชาหม่อนไหม ไม้ดอก ออกเรียงราย
     ปลูกในดิน อินทรีย์ ที่ส่งเสริม
ทรงช่วยเติม เพิ่มค่า น่านำขาย
ผักปลอดสาร ทานดี ทวีกาย
ส่งจำหน่าย รายรับ นับหนุนมา
     โครงการอื่น ยืนยง คงเป็นหลัก
ต้องพร้อมพรัก จักมั่น แก้ปัญหา
แดนดินใด ไม่ดี มีบัญชา
พัฒนา ฝ่าพ้น คนชื่นชม
     ทฤษฎีใหม่ ใช้รวม ร่วมพื้นที่
เกษตรดี ชี้ชวน สวนผสม
แบ่งดิน-น้ำ ทำกิน ถิ่นอุดม
ดูรื่นรมย์ ร่มเย็น เป็นชื่นบาน
(หมายเหตุ สวนผสมแบ่งพื้นที่ปลูกข้าว-ปลูกพืช-แหล่งน้ำอย่างละ ๓๐%  ที่เหลืออีก ๑๐% ใช้สร้างบ้านพักอาศัย)
     แบ่งกันเท่า ข้าว-พืช-น้ำ ทำเกษตร
เหลือขอบเขต เศษสิบ รีบสร้างบ้าน
รู้พอเพียง เลี้ยงสัตว์ รู้จัดการ  
บริหาร งานดี มีเงินใช้
     สหประชาชาติ ประกาศว่า
๕ ธันวา วันดินโลก ยกย่องให้ (เริ่มปีดินสากล ๕ ธ.ค. ๕๘)
เป็นกษัตริย์ พัฒนา พาชาติไทย
ทรงแก้ไข ไม่ละ ประชาชน
     ปราชญ์ปฐพี ที่ทำ ได้สัมฤทธิ์
กรณียกิจ ประสิทธิ์ผล
พื้นเสื่อมโทรม ห่มดิน สิ้นความจน
ให้หลุดพ้น คนยาก จากพระทัย
     ทั้งแกล้งดิน ถิ่นกรด ไม่หมดค่า
พลิกฟื้นมา พาน้ำ นำขับไล่
ปรับเปรี้ยวจัด อัดสาร ต้านไฟไรท์ (Pyrite = FeS2)
โรยปูนใส่ ใช้เพาะปลูก ถูกวิธี
     ทรงงานมา ช้านาน ท่านไม่ท้อ
ไม่รั้งรอ ขอให้ ไทยสุขศรี
ทรงค้นคว้า สามารถ ปราชญ์นที
โครงการดี ที่พระองค์ ทรงคะเน
     คลองลัดโพธิ์ โชว์พาว คราวน้ำท่วม
เร่งน้ำรวม การไหล ให้หักเห
หลักเบี่ยงน้ำ ทำให้ ไปทะเล
เร่งถ่ายเท เวลา มามากไป  
     หลักหน่วงน้ำ ทำแก้มลิง ยิ่งประจักษ์
แหล่งเก็บกัก พักเผื่อ เมื่อหลั่งไหล
ฝนตกมาก หลากมา เมื่อคราใด
ป้องกันไว้ ไม่ท่วม อ่วมอีกครา
     ปลูกหญ้าแฝก แตกคลุม อุ้มดินซ้ำ
ชะลอน้ำ บำบัด จัดรักษา
ฟื้นฟูถิ่น สิ้นสภาพ กลับคืนมา
แก้ปัญหา พาให้ ไม่เดือดร้อน
     เลี้ยงโคนม ผสมเทียม เปี่ยมความหวัง
รวมพลัง ตั้งกลุ่ม ชุมชนก่อน
ร่วมกันทำ นำสร้าง วางขั้นตอน
สหกรณ์ หนองโพ โตมานาน
     โครงการดี มีมาก หลากเลอค่า
พัฒนา มาต่อ บริหาร
ทรงวิจัย ให้ชัด ปฏิบัติการ
พระราชทาน งานเหลือ เผื่อประชา
     สะพานพระรามแปด แสดสวยล้ำ
ข้ามแม่น้ำ ทำคู่ สู่ลอยฟ้า
คู่ขนาน ผ่านไว ได้พึ่งพา
พระเมตตา ปราณี นี้เกินพอ
     พระองค์ทำ นำร่อง ช่องทางชี้
เชื้อเพลิงดี มีค่า มาเกิดก่อ
พลังงานใส ไบโอ แก๊สโซฮอล์
เกษตรรอ ต่องาน ใช้ยานยนต์
     โครงการป่า มาดิน และถิ่นน้ำ
วิศวกรรม ดำริ ริเริ่มผล
กังหันชัยพัฒนา ค่ามากล้น
ปั่นน้ำวน ปนอากาศ ไม่ขาดปลา
     ฝนหลวงนี้ ดีจริง ยิ่งหน้าแล้ง
โปรยสารแห้ง แหล่งนำ น้ำจากฟ้า
เมฆร้อนชื้น คืนผล ฝนตกมา
เกิดคุณค่า พาน้ำ นำสู่คน
     องค์ในหลวง ห่วงนัก รักษ์แวดล้อม
โครงการพร้อม ย่อมดี มีพืชผล
ดินอุดม สมบูรณ์ พูนค่าล้น
ประชาชน พ้นภัย ให้เร่งรัด
     โครงการชลประทาน งานเกษตร
รักษ์นิเวศน์ เขตป่า อย่าไปตัด
รักษาไว้ ภัยมา เห็นค่าชัด
พ้นพิบัติ จัดทำ นำสุขล้น
     แหล่งทำกิน ถิ่นที่ มีปัญหา
พัฒนา มาใช้ ได้เกิดผล
ทำกินได้ ให้อยู่ รู้พึ่งตน
ทางหลุดพ้น คนไทย ได้ลืมตา
     เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ คิดการณ์ไว้
เก็บน้ำใช้ ให้พอ ก่อคุณค่า
ช่วยประมง ส่งน้ำ ทำไฟฟ้า
เกษตรพา หน้าใส ไม่ชอกช้ำ
     เขื่อนขุนด่านปราการชล พ้นอุทก
ถ้าฝนตก ปกป้อง ท้องที่ต่ำ
ผลิตไฟ ในเขต เกษตรกรรม
ประโยชน์ล้ำ ทำคุณ หนุนประชา
     อุโมงค์ผันน้ำลำพะยังภูมิพัฒน์
ที่จังหวัด กาฬสินธุ์ ถิ่นภูผา
ลอดใต้เขา เอาน้ำ ทำไร่นา
แหล่งธารา หน้าแล้ง ไม่แห้งตาย
     เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน แสนพิทักษ์
๓ เขื่อนหลัก พักน้ำ ทำคุณหลาย
น้ำหลากมา พาให้ ใช้สบาย
ทุกข์ร้อนคลาย หายเศร้า เราสุขใจ
     ประตูระบายน้ำธรณิศนฤมิต
ผลผลิต ติดต่อ ก่อพืชไร่
ลุ่มน้ำก่ำ ทำกิน ยินดีไป
เกษตรใช้ ได้ต่อ ก่อพลัง
     ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ
ชุบชีวิต จิตใจ ได้สมหวัง
ทั่วทุกกลุ่ม ลุ่มน้ำปากพนัง
ประโยชน์จัง ทั้งเกษตร เขตประมง
     อีกมากมาย หลายหลาก อยากจะกล่าว
หลายเรื่องราว ยาวยิ่ง สิ่งประสงค์
โครงการใหญ่ ได้รับ นับยืนยง
จะดำรง คงอยู่ สู่ทุกคน
     หนองคอไก่ ไร่กว้าง ต่างกล่าวขาน
พระราชทาน งานหรู สู่พืชผล
เกษตรใหม่ ไร่สวน ล้วนเลิศล้น
ต่างเยี่ยมยล บนชื่อตั้ง (บนแบรนด์ดัง) ชั่งหัวมัน
     ผักเจริญ เพลินตา พาแจ่มใส
ผลไม้ หลายอย่าง มาสร้างสรรค์
วิจัยลึก ศึกษา นานาพรรณ
อัศจรรย์ พันธุ์ไม้ ไร้เคมี
     หาผู้ใด ไหนเล่า เท่าเทียมท่าน
ธ ทรงงาน การณ์ใหญ่ ไทยสุขศรี
เป็นกษัตริย์ พัฒนา ประชาชี
บารมี ที่แผ่ แก่เขตเคียง
    โครงการดี มีมาก หากมาใช้
มุ่งทำไป ไม่ย่อ รอบ่ายเบี่ยง
ไม่ต้องเสี่ยง เลี่ยงหนี้ มีหนทาง
    ประมาณเหมาะ เพาะถูมิ คุมเหตุผล (พอประมาณ มีภูมิคุ้มกัน มีเหตุผล)
พึ่งพาตน สนใจ ให้รู้สร้าง
สองเงื่อนไข ให้นำ ทำสายกลาง
รู้ปล่อยวาง อย่างดี มีการออม
     ข้าพระพุทธเจ้า เฝ้าสรรเสริญ
ขออัญเชิญ เทินไว้ ในกระหม่อม
พระดำรัส ตรัสไว้ ร่วมใจพร้อม
ประนพน้อม ยอมภักดิ์ รักพระองค์"

สวรรค์ส่งกลับมารับภูมินทร์
     "สิบสามตุลา ฟ้าสิ้น ยินข่าวร้าย
จิตสลาย หายลับ ดับผุยผง
น้ำตาไหล ไม่หยุด ทรุดกายลง
สวรรค์คง ส่งกลับ รับภูมินทร์
     ทุกคนร้อง นองน้ำตา ปีห้าเก้า
แสนโศกเศร้า เฝ้าคิด จิตถวิล
แสงเรืองรอง ส่องไทย ในแผ่นดิน
ทั่วทุกถิ่น ยินเสียง ภูมิพล
     เจ็ดสิบปี ที่ครอง ผองทวยราษฎร์
เหยียบพระบาท ชาติไทย ไปทุกหน
แม้เหน็ดเหนื่อย เมื่อยล้า ฟ้ามืดมน
ทรงลุยฝน ทนร้อน มาผ่อนภัย
    ศูนย์รวมรัก ภักดี ที่ยึดมั่น
จอมราชัน สวรรคต หมดสมัย
ข้าทั้งผอง รองพระบาท ทุกชาติไป
องค์จอมไท้ ได้สถิต จิตทุกดวง
     สุดอาลัย ไทยซ้อง ร่ำร้องหา
ผองประชา ฝ่าประบาท ขาดพ่อหลวง
ขอพระองค์ ทรงกุศล ผลทั้งปวง
เสร็จสรวง สวรรค์ นิรันดร์เทอญ

ขอน้อมเกล้าฯ ถวายอาลัยส่งดวงพระวิญญาณ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในพระบรมโกศ 
เสด็จฯ สู่สวรรคาลัย 
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม 
ขอเดชะ

ข้าพระพุทธเจ้านายวัลลภ มากมี และครอบครัว

เริ่มประพันธ์เมื่อวันเสาร์ที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ 

๓๔ โครงการหลวงในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
(ขอขอบคุณที่มาของข้อมูลจาก วิกิพีเดีย)
     โครงการหลวง (Royal Project) เป็นโครงการส่วนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการส่งเสริมการปลูกพืชเมืองหนาวแก่ชาวเขา เพื่อเป็นการหารายได้ทดแทนการปลูกฝิ่น ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๒
๑. ศูนย์พัฒนาโครงการศูนย์พัฒนาโครงการหลวงอ่างขาง
๒. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงอินทนนท์
๓. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปางดะ
๔. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่หลอด
๕. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนวาง
๖. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแกน้อย
๗. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยลึก
๘. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองเขียว
๙. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สาใหม่
๑๐. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองหอย
๑๑. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงป่าเมี่ยง
๑๒. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก
๑๓. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ทาเหนือ
๑๔. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะ
๑๕. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อก
๑๖. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งหลวง
๑๗. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮ
๑๘. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปางอุ๋ง
๑๙. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์
๒๐. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนแปะ
๒๑. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหมอกจ๋าม
๒๒. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งเริง
๒๓. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งเรา
๒๔. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยเสี้ยว
๒๕. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยผักไผ่
๒๖. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงสะโงะ
๒๗. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง
๒๘. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำริน
๒๙. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ปูนหลวง
๓๐. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำขุ่น
๓๑. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงพระบาทห้วยต้ม
๓๒. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ลาน้อย
๓๓. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะเรียง
๓๔. ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปังค่า

สรุปโครงการพระราชดำริเกี่ยวกับป่า, ดิน, น้ำ และวิศวกรรม
โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
(ขอขอบคุณที่มาของข้อมูลจาก วิกิพีเดีย)
     โครงการพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เป็นโครงการที่เกิดขึ้นจากพระปรีชาสามารถในศาสตร์ต่างๆของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เช่น โครงการเกี่ยวกับดิน น้ำ ป่า และวิศวกรรม โดยการดำเนินงานของโครงการดังกล่าวจะมีหน่วยงานพิเศษของทางราชการเป็นตัวกลางในการประสานงาน คือ สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
๑. โครงการพระราชดำริเกี่ยวกับป่า
     ๑.๑ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน จ.ฉะเชิงเทรา
     ๑.๒ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง จ.นราธิวาส
     ๑.๓ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน จ.สกลนคร
     ๑.๔ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย เน้นเรื่องป่าเปียก, ป่าชายเลน จ.เพชรบุรี
     ๑.๕ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน เน้นเรื่องสภาพแวดล้อม การฟื้นฟูป่าชายเลนและโครงการอนุรักษ์หญ้าทะเล จ.จันทบุรี
     ๑.๖ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ เน้นเรื่องทฤษฏีการปลูกป่า ๓ อย่าง จ.เชียงใหม่
     ๑.๗ โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำแม่อาว เน้นเรื่องการพัฒนา และฟื้นฟู จ.ลำพูน
     ๑.๘ โครงการห้วยองคต เน้นเรื่องการฟื้นฟูสภาพสิ่งแวดล้อม จ.กาญจนบุรี
     ๑.๙ โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย เน้นการรักษาสภาพป่าชายเลนโดยวิธีทางธรรมชาติ จ.เพชรบุรี
     ๑.๑๐ โครงการพัฒนาปากน้ำปราณบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
     ๑.๑๑ โครงการพัฒนาเบ็ดเสร็จลุ่มน้ำสาขาแม่ปิง เน้นการปลูกป่า การทำแนวกันไฟ จ.เชียงใหม่ และ จ.ลำพูน
     ๑.๑๒ โครงการพัฒนาพื้นที่ป่าขุนแม่กวง ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร จ.เชียงใหม่
     ๑.๑๓ โครงการศูนย์ศึกษาวิจัยธรรมชาติและป่าพรุสิรินทร

๒. โครงการพระราชดำริเกี่ยวกับดิน
     ๒.๑ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.ฉะเชิงเทรา
     ๒.๒ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.นราธิวาส
     ๒.๓ โครงการศูนย์ ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.เพชรบุรี
     ๒.๔ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.เชียงใหม่
     ๒.๕ โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มแม่อาว จ.ลำพูน
     ๒.๖ โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม จ.ราชบุรี
     ๒.๗ โครงการทดลองแก้ปัญหาดินเปรี้ยว จ.นครนายก
     ๒.๘ แนวพระราชดำริ "แกล้งดิน"
     ๒.๙ แนวพระราชดำริเกี่ยวกับการนำ "หญ้าแฝก" มาใช้ป้องกันการพังทลายของดิน
     ๒.๑๐ แนวพระราชดำริ "ห่มดิน" เพื่อการฟื้นฟูดินที่เสื่อมสภาพ

๓. โครงการพระราชดำริเกี่ยวกับน้ำ
     ๓.๑ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำป่าสัก จ.ลพบุรี, จ.สระบุรี
     ๓.๒ โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำแม่อาว จ.ลำพูน
     ๓.๓ โครงการห้วยองคต จ.กาญจนบุรี
     ๓.๔ โครงการเขื่อนขุนด่านปราการชล จ.นครนายก
     ๓.๕ โครงการพัฒนาเบ็ดเสร็จลุ่มน้ำสาขาแม่ปิง จ.เชียงใหม่, จ.ลำพูน
     ๓.๖ โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย จ.เพชรบุรี
     ๓.๗ โครงการน้ำดีไล่น้ำเสียตามคลองต่างๆ ในกรุงเทพมหานคร
     ๓.๘ โครงการบำบัดน้ำเสียโดยใช้พืช บึงมักกะสัน กรุงเทพมหานคร
     ๓.๙ โครงการ "แก้มลิง"
     ๓.๑๐ โครงการ "ฝนหลวง"
     ๓.๑๑ โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย เน้นการบำบัดน้ำเสียชุมชน โดยวิธีทางธรรมชาติ จ.เพชรบุรี
     ๓.๑๒ โครงการผันน้ำเข้าที่ส่วนพระองค์ บริเวณพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระสุริโยทัย ทุ่งมะขามหย่อง จ.พระนครศรีอยุธยา
     ๓.๑๓ โครงการป้องกันน้ำท่วมด้วยการเบี่ยงน้ำ คลองลัดโพธิ์ กรุงเทพมหานคร
     ๓.๑๔ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำห้วยทอน จ.หนองคาย
     ๓.๑๕ โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน จ.จันทบุรี

๔. โครงการทางด้านวิศวกรรม
     ๔.๑ โครงการทางยกระดับลอยฟ้าบรมราชชนนี
     ๔.๒ โครงการสะพานพระราม ๘
     ๔.๓ โครงการด้านการจราจร เกี่ยวกับการขยายถนนคอขวดจุดต่างๆ
     ๔.๔ ไบโอดีเซล และแก๊สโซฮอล์จากพืชของไทย
     ๔.๕ กังหันชัยพัฒนา
     ๔.๖ ฝายแม้ว หรือการจัดทำฝายชะลอน้ำ เพื่อฟื้นฟูป่าเสื่อมโทรม

๕. แนวพระราชดำริอื่นๆ
     ๕.๑ แนวพระราชดำริทฤษฎีใหม่
     ๕.๒ แนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง

     รูปเสด็จตามโครงการพระราชดำริ

     รูปเสด็จตามแนวพระราชดำริ